Prezerwatywa to cienka bariera stosowana podczas seksu, zwykle osłonka zakładana na penisa w erekcji. Zatrzymuje nasienie i ogranicza kontakt z błonami śluzowymi oraz wydzielinami. Dostępne są też prezerwatywy wewnętrzne, umieszczane w pochwie lub odbycie. Oba rodzaje zmniejszają ryzyko ciąży i przeniesienia większości infekcji przenoszonych drogą płciową, w tym HIV, lecz nie zapewniają pełnej ochrony.
Prezerwatywy zewnętrzne produkuje się z lateksu, poliizoprenu lub poliuretanu. Materiał ma znaczenie przy alergii i doborze lubrykantu. Prezerwatywa dobrze ogranicza ryzyko infekcji przenoszonych przez płyny ustrojowe, takich jak rzeżączka i chlamydioza. Słabiej chroni przed opryszczką, HPV lub kiłą, gdy zakażona skóra znajduje się poza osłoniętym obszarem.
Przed użyciem trzeba sprawdzić termin ważności i stan opakowania. Prezerwatywę zakłada się przed kontaktem genitalnym, ściska zbiorniczek na końcu i rozwija osłonkę do nasady penisa. Do każdego kolejnego aktu oraz po zmianie partnera lub zabawki potrzebna jest nowa sztuka. Dwie prezerwatywy użyte naraz zwiększają tarcie i ryzyko pęknięcia. Po wytrysku należy przytrzymać brzeg podczas wycofywania penisa.
Z lateksem można łączyć lubrykanty na bazie wody i silikonu. Oleje, wazelina oraz tłuste kremy osłabiają lateks; przy innych materiałach należy sprawdzić instrukcję. Dobry rozmiar i dodatkowy poślizg ograniczają zsuwanie oraz pękanie. Po awarii prezerwatywy partnerzy mogą skonsultować z lekarzem lub farmaceutą antykoncepcję awaryjną i badania w kierunku STI.