Oligospermia oznacza zwykle stan, w którym ejakulat zawiera mniej plemników, niż wskazują wartości referencyjne. W aktualnej terminologii medycznej precyzyjniejszą nazwą jest oligozoospermia. Zmniejszoną objętość nasienia określa się jako hipospermię. Każdy z tych terminów opisuje inną cechę ejakulatu.
Seminogram ocenia objętość nasienia, stężenie i całkowitą liczbę plemników, a także ich ruchliwość oraz budowę. Dolne wartości referencyjne WHO z 2021 roku wynoszą 16 milionów plemników na mililitr, 39 milionów w całym ejakulacie i 1,4 mililitra objętości. Nie stanowią one granicy między płodnością a niepłodnością. Szansa na ciążę zależy od wielu cech zdrowia obojga partnerów.
Pojedynczy wynik może zmienić się po gorączce, stresie, niedoborze snu, częstych wytryskach lub błędzie podczas pobrania. Wpływ mają też żylaki powrózka nasiennego, zaburzenia hormonalne i genetyczne, infekcje, część leków, sterydy anaboliczne, palenie oraz przegrzewanie jąder. Laboratorium zwykle zaleca od dwóch do siedmiu dni bez ejakulacji i zebranie całej próbki do sterylnego pojemnika.
Przy wyniku poza zakresem lekarz zazwyczaj zleca kolejne badanie w podobnych warunkach. Dwa nieprawidłowe seminogramy uzasadniają konsultację urologa-androloga i dalszą diagnostykę. Hormony, suplementy oraz preparaty na płodność przyjmowane bez zaleceń mogą zaszkodzić. Obniżona liczba plemników nie wyklucza naturalnego poczęcia i nie określa jakości życia seksualnego.