Cudzołóstwo to kontakt seksualny osoby pozostającej w małżeństwie z kimś, kto nie jest jej mężem ani żoną. Termin zwykle oznacza zdradę małżeńską, czyli złamanie przyjętej w parze zasady wyłączności. Partnerzy mogą uznać romans emocjonalny bez seksu za zdradę, choć wąska definicja cudzołóstwa dotyczy relacji seksualnej.
Przyczyny zdrady są różne. Ktoś może szukać bliskości, nowych doznań albo potwierdzenia własnej atrakcyjności, unikać konfliktu w domu lub działać pod wpływem impulsu. Żaden z tych powodów nie zwalnia z odpowiedzialności za złamanie umowy. Brak seksu, kłótnie czy zmęczenie partnera nie dają prawa do tajnej relacji.
Uzgodniona niemonogamia opiera się na innych zasadach. W otwartym małżeństwie partnerzy określają dopuszczalne kontakty, sposób informowania oraz reguły bezpieczniejszego seksu. Przestrzeganie tych ustaleń sprawia, że relacja z inną osobą mieści się w granicach zgody pary. Potajemne przekroczenie uzgodnionych granic pozostaje oszustwem w każdym modelu związku.
Po ujawnieniu cudzołóstwa partnerzy mogą ustalić fakty, wykonać testy w kierunku infekcji i zdecydować o dalszej relacji. Terapeuta par może pomóc w rozmowie, lecz nie wybierze rozwiązania za małżonków. Groźby, śledzenie i przymus seksualny są niedopuszczalne. Skutki prawne zależą od kraju; zdrada może mieć znaczenie w sprawie rozwodowej, nawet gdy prawo nie traktuje jej jako przestępstwa.